ქალაქ თბილისის თვითმმართველობის საკითხი XIX საუკუნეში და ქართული საზოგადოებრივ-პოლიტიკური აზრის განვითარება
საკვანძო სიტყვები:
თბილისი, თვითმმართველობა, მუნიციპალური მმართველობა, დემოკრატია, პოლიტიკური ძალები, ბურჟუაზია, საკრებულო, რეფორმა.რეზიუმე
რუსეთის იმპერიაში XIX საუკუნის მეორე ნახევარში განხორციელებულმა ორმა მთავარმა მუნიციპალურმა რეფორმამ და თბილისის თვითმმართველობის ადრე მიღებულმა მოდელებმა დიდწილად დადებითი როლი ითამაშეს საზოგადოების სოციალურ-პოლიტიკური ცნობიერების ამაღლებისა და ახალი ქართული პოლიტიკური ელიტის ჩამოყალიბებაში. დემოკრატიული მახასიათებლების არარსებობის მიუხედავად, თვითმმართველობის სხვადასხვა მოდელმა წარმოშვა აზროვნების მრავალფეროვნება ქართულ პოლიტიკაში.
1870 წლის მუნიციპალური მმართველობის დებულებამ და 1892 წლის კონტრრეფორმამ განსაკუთრებით გააძლიერა საზოგადოებრივი საქმიანობა ქართულ პოლიტიკურ ცხოვრებაში, რაც გამოიხატებოდა სოციალური, პოლიტიკური და იდეოლოგიური შეხედულებების კამათში. ამრიგად, ქართულმა საზოგადოებამ მოახერხა პოლიტიკური სუბიექტების და მათი პროგრამების აღქმა და ევოლუცია თავისუფლების, სოციალური შეღავათებისა და დემოკრატიული მმართველობის დამყარების მეტი მოთხოვნით. მეორე მხრივ, პოლიტიკოსები მზად იყვნენ შემდგომი გამოწვევებისთვის, რომელთაგან ყველაზე დიდი იქნებოდა საქართველოს დამოუკიდებელი, დემოკრატიული რესპუბლიკა 1918-1921 წლებში.
